PCM là gì? Chuẩn âm thanh số phổ biến nhất
PCM (Pulse Code Modulation) là phương pháp mã hóa tín hiệu analog sang dạng số bằng cách lấy mẫu tín hiệu theo từng thời điểm nhất định và lưu lại giá trị biên độ.
Nguyên lý hoạt động của PCM
- Âm thanh analog được lấy mẫu theo tần số cố định (sampling rate)
- Mỗi mẫu được lượng tử hóa bằng độ sâu bit (bit depth)
- DAC sẽ giải mã các giá trị số này để tái tạo lại sóng âm analog
Ví dụ quen thuộc:
- CD Audio: 16-bit / 44.1kHz
- Hi-Res PCM: 24-bit / 96kHz, 192kHz
Ưu điểm của PCM
- Chuẩn âm thanh phổ biến nhất hiện nay
- Tương thích với hầu hết DAC, ampli, phần mềm nghe nhạc
- Dễ chỉnh sửa, xử lý và lưu trữ
- Nguồn nhạc PCM (WAV, FLAC, ALAC) cực kỳ phong phú
Trong thực tế, phần lớn nhạc số từ CD, nhạc tải về đến các nền tảng streaming lossless đều sử dụng PCM làm nền tảng.
DSD là gì? Chuẩn âm thanh 1-bit tần số siêu cao
DSD (Direct Stream Digital) được Sony và Philips phát triển cho định dạng SACD, với triết lý tiếp cận hoàn toàn khác PCM.
Nguyên lý của DSD
- Mỗi mẫu chỉ có 1 bit (0 hoặc 1)
- Tần số lấy mẫu cực cao:
- DSD64: 2.8MHz
- DSD128: 5.6MHz
- DSD256: 11.2MHz
- Không lưu giá trị biên độ chính xác, mà lưu xu hướng tăng hoặc giảm của tín hiệu
Ưu điểm thường được nhắc đến của DSD
- Âm thanh mượt, liền mạch
- Cảm giác “analog-like” rõ ở dải trung và cao
- Ít cần bộ lọc số phức tạp ở tầng đầu ra.
Hạn chế của DSD
- File dung lượng rất lớn
- Khó chỉnh sửa và xử lý hậu kỳ
- Nguồn nhạc thuần DSD khá hạn chế
- Nhiều DAC vẫn phải chuyển DSD sang PCM để xử lý.
So sánh PCM và DSD trong thực tế nghe nhạc
|
Tiêu chí |
PCM |
DSD |
|
Phương pháp mã hóa |
Đa bit |
1-bit |
|
Tần số lấy mẫu |
Thấp hơn |
Rất cao |
|
Phổ biến |
Rất cao |
Hạn chế |
|
Dung lượng file |
Vừa phải |
Rất lớn |
|
Dễ xử lý |
Rất tốt |
Khó |
|
Nguồn nhạc |
Phong phú |
Ít |
Trên lý thuyết, DSD có thể mang lại âm thanh mượt mà hơn. Tuy nhiên trong thực tế, chất lượng DAC, mạch analog, clock và nguồn điện ảnh hưởng đến âm thanh nhiều hơn so với việc tín hiệu là PCM hay DSD.
DAC hỗ trợ DSD là gì?
DAC hỗ trợ DSD là DAC có khả năng:
- Nhận tín hiệu DSD (Native hoặc DoP)
- Giải mã các file DSD64, DSD128, DSD256…
- Xuất tín hiệu analog tương ứng
Tuy nhiên, có một điểm quan trọng mà người dùng thường bỏ qua: Không phải DAC nào “hỗ trợ DSD” cũng xử lý DSD theo đường thuần. Rất nhiều DAC chuyển DSD sang PCM ở bên trong rồi mới xử lý tiếp.
DAC hỗ trợ DSD có thật sự cần thiết?
Khi DAC hỗ trợ DSD thực sự có ý nghĩa
- Bạn sở hữu thư viện nhạc DSD chất lượng cao
- Nghe nhiều SACD rip hoặc DSD native
- Hệ thống đủ tốt để cảm nhận khác biệt tinh tế
- DAC có thiết kế xử lý DSD nghiêm túc
Khi không cần quá quan tâm đến DSD
- Chủ yếu nghe nhạc streaming hoặc FLAC
- Hệ thống ở phân khúc phổ thông – trung cấp
- Không có nguồn nhạc DSD chất lượng
- Ưu tiên chất âm tổng thể hơn thông số
Trong đa số trường hợp, một DAC PCM tốt sẽ cho trải nghiệm âm thanh vượt trội hơn một DAC hỗ trợ DSD nhưng thiết kế mạch yếu.
DSD có thật sự hay hơn PCM?
Câu trả lời là: không hẳn. Nhiều bản DSD được đánh giá hay hơn bản PCM vì:
- Mastering tốt hơn
- Nguồn thu chất lượng hơn
- Hệ thống trình diễn phù hợp
Chứ không đơn thuần vì DSD “cao cấp” hơn PCM. Trên đây là những thông tin chia sẻ về vấn đề PCM và DSD là gì? DAC hỗ trợ DSD có thật sự cần thiết? Nếu bạn cần tư vấn thêm về bộ giải mã âm thanh DAC hoặc các thiết bị âm thanh khác, hãy liên hệ với HD Audio để được hỗ trợ cụ thể.
.jpg)
